Gert Biesta: Onderwijs moet de leerling meer vormen

Hoogleraar filosofie en onderwijspedagoog Gert Biesta, schrijver van Het prachtige risico van onderwijs, reageert in Trouw op, wat hij noemt ‘een schets met uitnodiging voor verdere discussie’, van het Platform Onderwijs2032. ‘Bij eerste lezing lijkt het platform een brede en inclusieve kijk op onderwijs te hebben geformuleerd waarin, naast kennisoverdracht, aandacht is voor persoonlijke en sociale ontwikkeling. Daarbij is de wereld van het werk niet het enige referentiepunt, maar gaat het ook om goed leven en goed samenleven: om respect en burgerschap.’
Toch vindt Biesta dat het platform ‘een heel specifieke visie’ heeft geformuleerd, een visie die vanwege de centrale positie van persoonlijke ontwikkeling en het pleidooi voor domeinen in plaats van vakken, ‘vooral de geest ademt van de reformpedagogiek van eind negentiende en begin twintigste eeuw.’
‘Aansluiten bij de belevingswereld is een goed didactisch principe, ook vanwege de motivatieproblematiek,’ aldus Biesta, ‘Maar het is ook de taak van het onderwijs om kinderen uit hun belevingswereld te voeren en grotere verbanden, onderliggende principes, en andere visies te laten zien.’
De commissie stelt persoonlijke ontwikkeling centraal, vindt Biesta. Hij vraagt de aandacht voor een alternatief: onderwijs als vormingsproject. ‘Daarbij gaat het niet om de vraag hoe we alle talenten van het kind tot bloei laten komen, maar om de lastigere vraag welke talenten goed leven en goed samenleven mogelijk maken. Zodra we inzien dat criminaliteit ook een talent is, wordt duidelijk dat het in het onderwijs juist gaat om het kritisch bevragen van talenten. Niet het begeleiden van ontwikkeling, maar het vormen van wat zich ontwikkelt, zodat volwassen in-de-wereld-zijn mogelijk wordt.’
Biesta heeft bezwaren tegen koppeling van persoonlijke ontwikkeling aan maatwerk – ‘ieder kind in eigen tempo, op eigen niveau, werkend aan een eigen portfolio.’ ‘Als we de school zien als een plek waar iets te halen valt en waar iedereen dat zo snel mogelijk moet doen, kunnen we de school vermoedelijk sluiten. Want er zijn effectievere en goedkopere manieren om zulke individuele trajecten te organiseren (en de technologie is hier al mee bezig). Als vormingsproject beoogt de school juist het tegenovergestelde: een plaats zijn waar we tegenkomen wat we uit onszelf wellicht nooit hadden gezocht.’
Ook de samenlevingsanalyse van het platform doet gedateerd aan, volgens Biesta. ‘Terwijl we voor 11 september 2001 misschien dachten in een post-religieuze geïndividualiseerde wereld te leven, zitten we nu in een post-seculier tijdperk, waarin economische en ecologische crises de beperkingen van individualistisch marktdenken duidelijk hebben gemaakt. Ook daarom moeten we ons nog eens afvragen of de keuzes die aan het voorstel van het platform ten grondslag liggen, uitdrukken wat we met ons onderwijs willen.’
In zijn korte, lezenswaardige artikel toont Biesta zich een fervent tegenstander van een neoliberale kijk op het onderwijs. Ik ben benieuwd of dit soort artikelen gelezen wordt op de lerarenopleidingen. Lijkt me prachtig materiaal voor een leerzame discussie…

Bron: Trouw

Dit bericht werd geplaatst in Onderwijs en opvoeding. Bookmark de permalink .

2 reacties op Gert Biesta: Onderwijs moet de leerling meer vormen

  1. Pingback: Het maatwerkdiploma is dood. Lang leve maatwerk! | Jasper Rijpma

  2. Pingback: Persoonsvorming, socialisering en het curriculum | Jasper Rijpma

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.