Schijn bedriegt (161)

Muurschilderingen van Ernest Zacharevic in Fayetteville (Arkansas)

Advertenties
Geplaatst in Schijn bedriegt | Een reactie plaatsen

Beste leraar, we kunnen je niet missen…

Schrijver en journalist Olaf Tempelman (Roemeense lente, 2007; Omweg naar Istanbul, 2013) brengt in De Volkskrant een fraaie ode aan de leraar, voor hem ‘een mensensoort die in alle tijden en cultuurgebieden herkenbaar blijft.’
Volgens Tempelman verstaan alleen echte leraren de kunst ‘van het immer geduldig uitleggen en het begripvol corrigeren.’ Hij vindt leraren ‘een beroepsgroep met een sterk altruïstische inslag.’ Bovendien oefenen leraren vaak hun vak uit met liefde.
Echte Leraren (de hoofdletters zijn van Tempelman) openen werelden voor ons en zijn ‘wandelende doorgeefluiken van kennis – velen zouden hun vak ook uitoefenen als ze er nog slechter voor betaald kregen’. En: ‘De docent maakt het verschil tussen een kind dat niet meer naar school wil en een kind dat school heimelijk of zelfs openlijk leuk vindt.’
Olaf Tempelman weet dat veel Nederlandse leraren je kunnen vertellen ‘dat de bedreiging voor het onderwijs van nu bestaat uit het teveel aan invloed van mensen in bestuursorganen, commissies en stuurgroepen die zelf nooit voor de klas hebben gestaan. Doorgaans verdienen die mensen stukken meer dan docenten, maar zijn ze zich stukken minder bewust van wat onderwijs is of zou moeten zijn.’
Hij vindt het ‘geen wonder’ dat Nederlandse scholen en docenten massaal weigeren mee te werken aan het lerarenregister. ‘In de optiek van de bedenkers kan dat lerarenregister ons in één oogopslag inzicht verschaffen in de diverse kwaliteiten van de leraren op diverse scholen. De achterliggende gedachte is dat onderwijskwaliteit zich even makkelijk laat meten als het kookpunt van water.’Tempelman noemt het ‘een typisch product van maakbaarheidsdenken én gebrek aan vertrouwen in de ­expertise van de beroepsgroep zelf.’
‘Dat er ondanks duizend onderwijsvernieuwingen, commissies, managers, stuurgroepen, lerarenregisters en matige salarissen nog altijd zo veel mensen bewust voor dit ambacht kiezen’, aldus Tempelman, ‘mag fungeren als bewijs van het bestaan van ‘de geboren leraar’ en zijn tijdloosheid.’ Hij besluit met: ‘Tijd dus voor een herwaardering van en een eerbetoon aan die geboren leraar.’ Want: ‘aan onze beste docenten danken we veel van wat we in de rest van ons leven bereiken.’

Bron: De Volkskrant (13 april 2018)

Geplaatst in Onderwijs en opvoeding | Een reactie plaatsen

Lucky: Monument voor Harry Dean Stanton

Na het zien van Lucky had ik de eigenaardige gewaarwording dat de tijd niet was verstreken. Lag dat aan de kwaliteit van de film? Aan de kwaliteit van acteur Dean Stanton? Of toch aan het buitengewoon lage tempo van de film? Het antwoord ligt voor de hand: een combinatie van deze drie.
Om maar te beginnen met de laatste vraag: zelden heb ik een film gezien die zo traag verloopt, bijna als het tempo waarin de weggelopen landschildpad President Roosevelt aan het begin en het eind van Lucky door het scherm kuiert. Dat weldadig, lome tempo zorgt ervoor dat er alle ruimte is voor de acteurs, het verhaal (als dat er is…) en het landschap.
De film, geregisseerd  door John Carroll Lynch, is een van de laatste rollen van Harry Dean Stanton (1926 – 2017) die met zijn doorgroefde gelaat en tanige voorkomen niet veel meer hoeft te doen dan er zijn. Onvergetelijk zijn de scènes waarop hij in zijn ondergoed door zijn huis loopt of de planten buiten besproeit. Heel aandoenlijk. Het hoogtepunt van de film is toch de Mexicaanse verjaardag. Lucky begint opeens een Spaanse liedje te zingen, iedereen valt stil. Na enkele maten gaan de muzikanten hem begeleiden.
Er is geen verhaal in de film, of het moet gaan over een zeer oude, maar zeker niet versleten man, die af en toe boodschappen haalt en bij het café een bloody mary drinkt..
Een belangrijke en bizarre bijrol is voor regisseur David Lynch, die hem rollen gaf in Wild at Heart (1990), Twin Peaks: Fire walk with me (1992), The Straight Story (1999) en Inland Empire (2006) en Twin Peaks (2017).
Lucky is een monument voor Harry Dean Stanton.

Geplaatst in Film en televisie | Een reactie plaatsen

De roman die ik wilde schrijven: Jij bent van mij (Peter Middendorp)

Ze lag in het weilandje achter de oprit naar de grote weg, tegen een rand van bomen en bosjes, voorover in het gras. Aan het fietspad staat intussen een paaltje met een goudkleurig bordje waarin haar naam is gegraveerd, en de data van geboorte en overlijden.
De vader was met hoge knieën door het opgeschoten groen naar achteren gelopen en was toen plotseling blijven staan.
Hij keek naar haar, hij zag dat ze het zwaar had gehad.
Langzaam liet hij zich op de grond zakken, zetten hij zich naast haar meer. Hij streelde haar gezicht, pakte een hand. ‘Lieverd,’ zei hij, ‘wat ben je koud.’

Verhalen schrijf ik nauwelijks meer, laat staan dat ik aan een roman begin. Twee jaar geleden heb ik voor het laatst een poging gewaagd en meegedaan aan een verhalenwedstrijd. Zonder een prijs te winnen. Dat verhaal ging over een meisje dat op het punt staat naar Syrië af te reizen om daar ‘haar broeders en zusters’ te helpen. Het fascineerde mij dat zij dat voor haar ouders, vriendinnen en klasgenoten geheim had gehouden. Dat is toch wel een terugkerend thema in mijn proza: geheimen.
Het gegeven dat Jasper S. de moord op Marianne Vaatstra dertien jaar geheim hield fascineerde mij zo dat ik er een verhaal, een novelle, een roman over wilde schrijven.
Hoe verliep zijn leven met een geheim? Het leven ging gewoon door, denk ik. Keek Jasper S. naar de uitzendingen van Opsporing verzocht waarin aandacht werd besteed aan de verkrachting en moord? Hoe reageerde hij? Merkte zijn familie iets aan hem?
Van Peter Middendorp is er nu Jij bent van mij, de roman die ik wilde schrijven over de moordenaar van Marianne Vaatstra.
Middendorp beschrijft het leven dat gewoon doorging, dertien jaar lang, van Tille Storkema (zo heet Jasper S. in zijn boek), met zijn ouders, vrouw en twee kinderen en doorsnijdt dat met flashbacks. Hoe gaat Storkema om met zijn ouders, met zijn vrouw en met zijn dochter die dezelfde leeftijd heeft als Rosalinde? De schrijver suggereert dat de verkrachting van en moord op Rosalinde verklaard kunnen worden.
Jij bent van mij is een schitterend boek.

Geplaatst in Boeken | Een reactie plaatsen

Pascal Cuijpers: Richt je niet op de toets, maar op het individu

Richt je niet op de toets, maar op het individu.
Kunstdocent en faalangstreductietrainer Pascal Cuijpers wil af van de cijferobsessie op scholen. ‘Cijfers zijn weinigzeggende momentopnamen.’
Cuijpers constateert dat toetsen tot spanningen leidt. Vluchtgedrag bijvoorbeeld, blokkeren of zelfs ziekte. Hij verzucht: ‘Dit kan toch niet de bedoeling zijn van leren op een plaats waar ieder kind zich veilig en gezien zou moeten voelen?’
Toetsen ‘hoort er nu eenmaal bij’  en de leerlingen worden daar ‘ hard’ van. Toch? Cuijpers is het daar gedeeltelijk mee eens, maar hij vindt dat we er niet aan mogen voorbijgaan ‘dat we leerlingen, in de meest kwetsbare en maakbare leeftijd, een stabiele basis dienen te geven voor hun verdere leven.’ Dat geldt voor ouders en school. ‘Dat een kind vertrouwen krijgt en voldoende succeservaringen kan opdoen, is hierbij van cruciaal belang.’
In ons land ‘ draven we door’ in het toetsen van kinderen, aldus Cuijpers, en dat gaat voorbij aan de essentie van inhoudelijk onderwijs, waarbij er meer oog dient te zijn voor het individu dan voor de toets.
Cuijpers vindt dat we meer oog dienen te krijgen voor wat een kind nodig heeft om gelukkig en wijs te worden. ‘ Mensen zijn meer dan een prestatie uitgedrukt in een cijfer. Ik denk dat de tijd rijp is om leerlingen bij de diverse vakken minder langs de meetlat te leggen.’  Om dit als leraar en als mentor te kunnen ­onderzoeken en om in te kunnen spelen op de behoeften van een kind, zijn, volgens Cuijpers, contacten met de leerlingen, ouders en leraren onderling van groot belang. ‘Dat kost tijd. Deels zou die gevonden kunnen worden in weken die nu als proefwerkweek zijn ingeroosterd.’
Het betoog van Pascal Cuijpers verdient het om door veel meer lezers dan alleen maar die van Het Parool gelezen én besproken te worden. Ik denk aan alle betrokkenen bij het onderwijs: leraren, studenten, beleidsmakers, scholieren, politici en managers. Het is de hoogste tijd om de macht van de cijfers drastisch in te dammen.

Bron: Het Parool (maandag 14 mei 2018)

Geplaatst in Onderwijs en opvoeding | 1 reactie

Teodor Currentzis doet wat Mozart wil: ontroeren met La Clemenza di Tito

‘Ik doe enkel wat de componist wil.’
Dat zegt dirigent Teodor Currentzis in een interview met Preludium.
Currentzis (1972) is dirigent, musicus en acteur. Hij wordt in Athene geboren en leert vanaf zijn vroege jeugd piano en viool spelen. Later studeert hij nog compositie en orkestdirectie.
Van 2004 tot 2010 is hij dirigent aan het opera- en ballettheater van Novosibirsk. Daar richt hij zijn eigen orkest en koor op: MusicAeterna. Sinds 2011 is hij muzikaal leider van het opera- en ballettheater van Perm waar hij MusicAeterna leidt.
‘Ik zie muziek niet als een aaneenschakeling van klanken, maar als een vorm van communiceren die een natuurlijke harmonie teweegbrengt. Onze in duizenden jaren ontwikkelde taal kan alleen de hoogstnoodzakelijke dagelijkse dingen beschrijven. Zij wordt steeds armzaliger en houteriger en kan de werkelijk belangrijke zaken niet uitdrukken. We zitten de hele dag gekleefd aan ons mobieltje, fysiek contact verdwijnt. In plaats van samen met vrienden te gaan wandelen en te genieten van een zonsondergang, voeren we een gesprek via Skype of Facebook. Muziek drukt juist de wezenlijke dingen van het leven uit.’
Currentzis vindt dat de luisterpraktijk vernieuwd moet worden. ‘Luisteren naar muziek is niet een opera-fan die keer op keer dezelfde opera bezoekt, alleen met andere zangers, om te beoordelen hoe hij of zij de hoge noot pakt. Muziek is geen lolletje, zij kan ons transformeren, ons leren anderen lief te hebben, te vergeven, te helpen, medelijden te tonen, hoop te koesteren.’
Volgens Currentzis gaan te veel orkesten voorbij aan deze transcendente kwaliteit. ‘Ze benaderen muziek als een negen-tot-vijf-baan, spelen als kantoorklerken. In plaats van emotie over te brengen, werpen zij een muur op tussen uitvoerder en luisteraar.’
Mensen beweren dat zijn uitvoeringen tegendraads zijn. Currentzis: ‘Ik doe juist precies wat de componist vraagt. De gangbare concertpraktijk is vastgeroest in spelopvattingen uit de twintigste eeuw, zoals we die kennen van opnames op Deutsche Grammophon of EMI. Waar Mozart ‘donder’ aangeeft in zijn partituur spelen de strijkers zachte zestienden, je hóórt dat gedonder helemaal niet. Tsjaikovski vraagt om extase en noteert zesdubbelforte, maar ze spelen mezzoforte. Ze maken totaal andere muziek dan de componist bedoeld heeft.’
Zaterdagavond dirigeerde Currentzis La Clemenza di Tito, de laatste opera van Mozart, die hij in amper drie maanden opdracht van het parlement van Bohemen componeerde, ter gelegenheid van de kroning van keizer Leopold II. Tito ging op 6 september 1791 in Praag in première.
Bij de eerste maten van de Overture werd al veel duidelijk. Currentzis zweepte zijn orkest op en liet soms betekenisvolle stiltes vallen. In het vervolg van de opera speelde hij met die stiltes, wisselde hij langzame en razendsnelle tempi af, liet zijn koor soms luidkeels zingen en dan weer fluisterzacht. Het hoogtepunt van de avond was de aria Parto, parto, ma tu ben mio. Mozart gaf de rol van Sesto bij de première aan de castraatzanger Domenico Bedini. Hier zong de Ierse mezzosopraan Paula Murrihy de wonderschone aria, ook weer met die schitterende stiltes, op het podium begeleid door Florian Schuele op bassetklarinet.
Currentzis schrapte een groot deel van de recitatieven en verving die door kerkmuziek van Mozart. Buitengewoon indrukwekkend hoe het koor, voor de pauze, zich tussen het publiek mengde.
Ik weet niet of Currentzis met deze Tito precies heeft gedaan wat Mozart wilde. Het is namelijk zeer de vraag of de componist de beschikking had over een koor van meer dan veertig man. Ik hoop voor hem dat zijn orkest een kwaliteit had die vergelijkbaar was met MusicAeterna. Wel weet ik zeker dat Mozarts’ zangers en zangeressen nog geen Beethoven, Puccini of Verdi hadden gezongen. Dat was bij deze solisten toch wel duidelijk te horen. En een luit in het orkest lijkt me ook tamelijk bizar. Maar, een kniesoor die daar op let.
Toch heeft Currentzis precies gedaan wat Mozart wilde: ontroeren.
En dan heb ik het nog niet eens over de regie van Peter Sellars gehad. Een moderne enscenering met vluchtelingen, terroristen en politici. Prachtig.

Bron: Preludium (april 2018)

Geplaatst in Muziek | Een reactie plaatsen

Schijn bedriegt (160)

Muurschildering in het Deense Aalborg (van WES21 X ONUR)

Geplaatst in Schijn bedriegt | Een reactie plaatsen